‘जय शिवराय’च्या जयघोषाने सर्वत्र दुमदुमलं!

शिवकालीन वैभवाचा जागर; आज ‘शिवराज्याभिषेक दिन’!

वणी समाचार (विशेष प्रतिनिधी) | ०६ जून २०२६ :

“प्रौढ प्रताप पुरंदर, क्षत्रिय कुलावतंस, सिंहासनाधिश्वर, महाराजधिराज योगीराज, श्रीमंत श्री छत्रपती शिवाजी महाराज की… जय!” हा आणि असाच गगनभेदी जयघोष आज वणी परिसरासह संपूर्ण महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यात गुंजत आहे. आज ६ जून… म्हणजेच प्रत्येक मराठी माणसाच्या गळ्यात अभिमानाचा तावीज बांधणारा सुवर्णदिन— ‘शिवराज्याभिषेक दिन’!

३५० हून अधिक वर्षांपूर्वी रायगडावर झालेला हा सोहळा केवळ एका राजाचा राज्याभिषेक नव्हता, तर ती गुलामगिरीच्या छाताडावर रोवलेली स्वराज्याची गुढी होती. आजच्या या मंगलदिनी, वणी समाचारच्या सर्व वाचकांना ‘शिवराज्याभिषेक दिना’च्या आणि ‘शिवस्वराज्य दिना’च्या कडकडती शिवशुभेच्छा!

■ न भूतो न भविष्यती! असा होता तो सुवर्णक्षण…

६ जून १६७४ रोजी रायगडावर छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक झाला आणि एका नव्या युगाची सुरुवात झाली.

• सार्वभौमत्वाचा उदय: तोपर्यंत दिल्लीचा बादशहा, विजापूरचा आदिलशहा यांच्याच हुकुमाची नाणी चालत. पण शिवरायांनी स्वतःचे ‘होन’ आणि ‘शिवराई’ हे चलन सुरू करून मराठेशाहीचे सार्वभौमत्व सिद्ध केले.

• शिवशकची सुरुवात: महाराजांनी या दिवसापासून ‘राज्याभिषेक शक’ हे नवीन कॅलेंडर (पंचांग) सुरू केले.

• अष्टप्रधान मंडळ: राज्याचा कारभार शिस्तबद्ध चालण्यासाठी अष्टप्रधान मंडळाची स्थापना झाली आणि मराठी भाषेचा सन्मान वाढवण्यासाठी ‘राज्यव्यवहार कोश’ तयार करण्यात आला.

■ शिवरायांच्या राज्याभिषेकाचे आजच्या युगात महत्त्व काय?

हा इतिहास केवळ पुस्तकात वाचून अंगावर काटा आणण्यापुरता मर्यादित नाही, तर तो आजच्या तरुणाईला आणि समाजव्यवस्थेला जगण्याची नवी दिशा देणारा आहे:

• लोककल्याणकारी राजा : शिवराय हे केवळ युद्धातील राजे नव्हते, तर ते शेतकऱ्याच्या भाजीच्या देठालाही हात लावू नका, असं सांगणारे ‘रयतेचे राजे’ होते.

• स्त्रियांचा आदर: शत्रूच्या स्त्रीलाही मातेसमान मानून तिचा आदर करण्याची शिकवण महाराजांनी दिली, जी आजच्या समाजात सर्वात जास्त गरजेची आहे.

• प्रचंड इच्छाशक्ती: शून्यातून जग निर्माण कसं करावं, स्वबळावर साम्राज्य कसं उभं करावं, याचा सर्वात मोठा ‘मॅनेजमेंट धडा’ म्हणजेच शिवरायांचे चरित्र!

■ सर्वत्र शिवभक्तीचा जल्लोष!

आज शहरांसह ग्रामीण भागातही शिवराज्याभिषेक दिनाचा मोठा उत्साह पाहायला मिळत आहे. ठिकठिकाणी शिवरायांच्या पुतळ्याला आणि प्रतिमेला अभिवादन करण्यात येत असून, भगवे झेंडे आणि ढोल-ताशांच्या गजराने परिसर भारावून गेला आहे. तरुणाईमध्ये या दिवसाला घेऊन एक वेगळाच सळसळता उत्साह दिसून येत आहे.

📢 वणी समाचारचा संदेश :

“फक्त कपाळावर टिळा लावणे आणि सोशली स्टेटस ठेवणे म्हणजे शिवभक्ती नव्हे! शिवरायांचे विचार डोक्यात आणि त्यांनी दिलेले संस्कार वागण्यात आणणे हीच खरी शिवभक्ती आहे. आजच्या दिनी आपण सर्वांनी एक नागरिक म्हणून शिस्त, प्रामाणिकपणा आणि महिलांचा आदर करण्याचा संकल्प करूया. चला, आपल्या वणीला अधिक सुंदर आणि सुरक्षित बनवून शिवरायांचे ‘स्वराज्य’ खऱ्या अर्थाने साकारूया!”

छत्रपती शिवाजी महाराज यांना ‘शिवराज्याभिषेक दिनी’ ‘वणी समाचार’ कडून मानाचा मुजरा !

📌 थोडक्यात महत्त्वाचे :

शिवराज्याभिषेक दिन हा केवळ ऐतिहासिक सण नाही, तर तो आपल्या स्वाभिमानाचा उत्सव आहे. ज्या काळात मराठी माणसाला स्वतःची ओळख नव्हती, त्या काळात शिवरायांनी आपल्याला हक्काचे ‘हिंदवी स्वराज्य’ दिले. आजच्या पिढीने महाराजांच्या युद्धनीतीसोबतच त्यांचे जलव्यवस्थापन, पर्यावरणप्रेम, आणि प्रशासकीय कौशल्य समजून घेणे गरजेचे आहे. इतिहास विसरणारी माणसे भविष्य घडवू शकत नाहीत, म्हणूनच शिवरायांचा हा दैदिप्यमान इतिहास पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचवणे हे आपले आद्य कर्तव्य आहे.