✔ वणीतील हिंदू स्मशानभूमी अतिक्रमणाच्या विळख्यात! १० एकर जागेचा प्रश्न ऐरणीवर; ४७० नागरिकांचा प्रशासनाला निर्वाणीचा इशारा !

वणीतील हिंदू स्मशानभूमी अतिक्रमणाच्या विळख्यात ! १० एकर जागेचा प्रश्न ऐरणीवर; ४७० नागरिकांचा प्रशासनाला निर्वाणीचा इशारा !

वणी ०९ मे २०२६ :

वणी शहरातील हिंदू स्मशानभूमीच्या जागेवर होत असलेल्या वाढत्या अतिक्रमणाचा प्रश्न आता चांगलाच पेटला आहे. सुमारे १० एकरपेक्षा अधिक असलेल्या या शासकीय जागेपैकी निम्म्या जागेवर अतिक्रमण झाल्याचा खळबळजनक आरोप नागरिकांनी केला असून, ही जागा तातडीने अतिक्रमणमुक्त करण्यासाठी ४७० नागरिकांच्या स्वाक्षरीचे निवेदन प्रशासनाला सादर करण्यात आले आहे.

दिनांक ८ मे २०२६ रोजी वणी नगर परिषदेचे मुख्याधिकारी तसेच वरिष्ठ अधिकारी आणि मंत्र्यांना हे निवेदन देऊन प्रशासनाचे लक्ष वेधण्यात आले.

■ काय आहे नेमका वाद?

• ऐतिहासिक वारसा: १० जुलै १९२९ रोजी तत्कालीन ‘सी.पी. अँड बेरार म्युनिसिपालिटी अॅक्ट’नुसार ही सुमारे १० एकर जागा हिंदू स्मशानभूमीसाठी नगर परिषदेच्या ताब्यात देण्यात आली होती.

• प्रशासकीय दुर्लक्ष: सदर जागा सर्व धर्मीयांच्या अंत्यसंस्कारासाठी वापरली जात असतानाही, प्रशासनाच्या दुर्लक्षामुळे अंदाजे ४ ते ५ एकर जागेवर बेकायदा घरबांधणी झाल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.

• राजकीय वरदहस्त?: एका राजकीय पक्षाच्या पदाधिकाऱ्यासह अनेक नागरिकांनी या जागेवर अतिक्रमण केल्याचा दावा निवेदनात करण्यात आला आहे.

• दुजाभाव: शहरातील मुस्लिम व ख्रिश्चन स्मशानभूमींना संरक्षण भिंती असल्याने त्या सुरक्षित आहेत, मात्र हिंदू स्मशानभूमी खुली असल्याने तिथे अतिक्रमणाचे पेव फुटले आहे.

• विकासकामात अडथळा: श्री मोक्षधाम सेवा समितीकडे देखभालीची जबाबदारी असली, तरी अतिक्रमणामुळे तिथे नियोजित विकासकामे करणे कठीण झाले आहे.

■ नागरिकांच्या प्रमुख मागण्या:

१. स्मशानभूमीची तात्काळ अधिकृत मोजणी करून सीमा निश्चित करावी.

२. सर्व बेकायदेशीर बांधकामे हटवून जागा मूळ स्वरूपात नगर परिषदेच्या ताब्यात घ्यावी.

■ आंदोलनाचा आणि कायदेशीर लढाईचा इशारा:

प्रशासनाने यावर तातडीने कारवाई न केल्यास वणीकर नागरिक तीव्र आंदोलन छेडतील. तसेच, या संदर्भात नागपूर खंडपीठात जनहित याचिका (PIL) दाखल करण्याचा इशाराही निवेदनातून देण्यात आला आहे. निवेदन सादर करतेवेळी विलास पारखी, पांडुरंग लांजेवार, सतिश पिंपळे, मुन्ना लाल तुगणायत, राहुल लाल, स्वप्निल कावडे, अशोक पोटदुखे, अजय सातपुते, डॉ. अक्षय तुगणायत, रुपक डवरे यांच्यासह अनेक नागरिक उपस्थित होते.

■ वणी समाचार संदेश :

“सार्वजनिक मालमत्तेचे रक्षण, हेच नागरिकांचे कर्तव्य!”

स्मशानभूमी ही केवळ जागा नसून ती समाजाची गरज आहे. वाढत्या लोकसंख्येचा विचार करता, आज जर ही जागा वाचवली नाही, तर भविष्यात अंत्यसंस्कारासाठीही जागा उरणार नाही. वणी समाचार सर्व नागरिकांना आवाहन करतो की, अशा संवेदनशील मुद्द्यावर प्रशासनाला सहकार्य करा आणि अतिक्रमण थांबवण्यासाठी जागरूक राहा.

■ थोडक्यात महत्वाचे :

१९२९ सालापासून हिंदू स्मशानभूमीसाठी राखीव असलेल्या जागेवर आज घरबांधणी होणे, हे प्रशासनाचे मोठे अपयश आहे. राजकीय दबावापोटी किंवा भ्रष्ट डोळेझाक करून जर सार्वजनिक जमिनी हडपल्या जात असतील, तर ते वणीकरांच्या भविष्यासाठी धोकादायक आहे. प्रशासनाने आता कागदोपत्री घोडे न नाचवता थेट मोजणी करून प्रत्यक्ष कारवाई करणे अपेक्षित आहे. १० एकरपैकी ५ एकर जागा अतिक्रमित होणे, ही साधी बाब नाही.