🇮🇳 वंदेमातरम् आम्हाला वेदमंत्राहून वंद्य आहे – चंद्रशेखर अभ्यंकर

वंदेमातरम् आम्हाला वेदमंत्राहून वंद्य आहे – चंद्रशेखर अभ्यंकर

वणी । १४ जानेवारी, २०२६ :

भारत मातेच्या वंदनासाठी ‘वंदे मातरम्’ हे दोन शब्द इतके पवित्र आणि प्रेरणादायी आहेत की, स्वातंत्र्य संग्रामातील क्रांतीकारक हसत-हसत फासावर जाण्यास तयार झाले. आजही हे गीत आमच्यासाठी वेदमंत्रांहून अधिक वंदनीय आहे, असे प्रतिपादन विरार (मुंबई) येथील प्रसिद्ध वक्ते चंद्रशेखर अभ्यंकर यांनी केले.

ते नगर वाचनालयाच्या हेमंत व्याख्यानमालेच्या ३८व्या वर्षातील ‘सार्धशती वंदे मातरम्’ या विषयावर पहिले व्याख्यान देत होते. या व्याख्यानमालेचे पहिले पुष्प प्राचार्य राम शेवाळकर यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ विदर्भ साहित्य संघ वणी शाखेतर्फे प्रायोजित करण्यात आले होते.

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी आमदार संजय निळकंठराव देरकर होते. प्रमुख अतिथी म्हणून राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे जिल्हा कार्यवाह दीपक नवले आणि विदर्भ साहित्य संघ वणी शाखेचे अध्यक्ष प्रा. दिलीप अलोने उपस्थित होते. व्यासपीठावर नगर वाचनालयाचे अध्यक्ष संजीवरेड्डी बोदकुरवार प्रमुख होते.

कार्यक्रमाची सुरुवात सोनाली क्षिरसागर यांच्या स्वागत गीताने झाली. प्रास्ताविक नगर वाचनालयाचे अध्यक्ष संजीवरेड्डी बोदकुरवार यांनी केले.

वंदे मातरम् ची ऐतिहासिक महत्ता : अभ्यंकर यांनी विषय मांडताना सांगितले की, जगातील कोणत्याही देशात आपल्या भूमीला ‘माता’ म्हणून संबोधले जात नाही, पण भारतातच ‘भारतमाता’ ही संकल्पना गौरवाने रुजली आहे. भूमातेचे वंदन भारतीय संस्कृतीचा अभिन्न भाग आहे आणि त्याचे प्रतिबिंब ‘वंदे मातरम्’ या गीतात दिसते.

बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी १८७० च्या दशकात रचलेले हे गीत त्यांच्या ‘आनंदमठ’ कादंबरीत समाविष्ट आहे. हे संस्कृतप्रचुर, देशभक्तीपूर्ण गीत स्वातंत्र्य चळवळीचे प्रतीक बनले. रवींद्रनाथ टागोर यांनी १८९६ मध्ये ते पहिल्यांदा गायले आणि १९५० मध्ये भारताचे राष्ट्रीय गीत म्हणून स्वीकारले गेले.

‘वंदे मातरम्’ या शब्दांनी भारतीयांच्या मनावर राज्य केले. स्वातंत्र्य लढ्यात या दोन शब्दांनी आणि गीताने महत्त्वाची भूमिका बजावली. हे शब्द वेदमंत्रांहून पवित्र मानून अनेक क्रांतीकारकांनी हसत-हसत प्राणार्पण केले. विविध दाखले, गीत गाऊन आणि रसाळ वाणीने अभ्यंकर यांनी गीताचा भावार्थ श्रोत्यांना सांगितला.

अध्यक्षीय भाषण : अध्यक्ष संजय देरकर म्हणाले, “एखादी कविता अलौकिक तेज घेऊन जन्माला येते आणि तिच्या प्रभेने सारी धरती उजळवून टाकते. ‘वंदे मातरम्’ हे गीत राष्ट्रभक्तीचे स्फुरण जागविणारे आहे.”

सत्कार : कार्यक्रमात चंद्रशेखर अभ्यंकर आणि आमदार संजय देरकर यांचा संस्कार भारती शाखेतर्फे शाल-श्रीफळ देऊन सत्कार करण्यात आला. तसेच विदर्भ साहित्य संघातर्फे नवनिर्वाचित नगर वाचनालय अध्यक्ष संजीवरेड्डी बोदकुरवार यांचाही सत्कार झाला.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन नगर वाचनालयाचे सचिव गजानन कासावार यांनी केले. आभार विदर्भ साहित्य संघाचे सचिव अभिजित अणे यांनी व्यक्त केले.

कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी वाचनालयाचे संचालक हरिहर भागवत, विशाल झाडे, अनिल जयस्वाल, अर्जुन उरकुडे, प्राची पाथ्रडकर, देवेंद्र भाजीपाले, प्रमोद लोणारे, राम मेंगावार, कल्पना राठोड यांनी परिश्रम घेतले.

www.WaniSamachar.com